Jumat, 17 April 2020

LITURGI NATAL GKPS


Liturgi I: Panompaon
P.      Domma iranggi Naibata dunia on, pakon haganup isini, sonai homa age pasal panompaon ni jolma pe, na sihol manrajai haganup na tinompa ni Naibata domma iranggi Naibata haganup domu hubani ranggian na tang sijengesan. Tonggor hita ma jorei do ganup ibahen Naibata
1.      Totap do poltak mataniari, langit pe jenges. Manuk-manuk na manggargar, pagantih soluk mamontas i langit. Manakkol bani ranting ni hayu, ari margantih ari, sonai age bulan ampa tahun-tahun pe. Panorang torus do mardalan, Naibata do mambahen hajengeson i dunia on
2.      Bulan pajengeshon borngin, bintang-bintang marturiturian i langit. Hudidah ma jenges ni parsahap ni bulan, age bintang patorangkon pasal hinabanggal ni Naibata, mambaen malas ni uhur bani jolma in. Jenges tumang turi-turian ni bulan in tene, na totap pajengeshon langit bani borngin ni ari.
3.      Omei na gorsing, bah na mangarbahi sabah, uhur na damei mangidah pasu-pasu. Pasu-pasu do tongon ganup tinompa ni Tuhan in, luhutan ni omei na buei, hobon na marisi omei gabe ris mangan ganup na tinompaNi. Marurup do mangan bani talam na bolag. Hatarimakasihkonon ni na mangan do bani tonggoni “diateitupa ma bai Naibata na mambere sipanganon”
4.      Hayu riris marbaris-baris na totap mangondoshon dirini hubani na markuasa. Bulung na ramos, uratni manahan tanoh panimpananni bah i harangan. Dirgak janah manortortori bani parombus ni logou. Poyon poyon, suan-suanan na marbatu marmasam-masam. Manangkol do manuk-manuk, marsigantung do age binatang-binatang. Manjulur do homa pinahan na legan i toruh ni hayu na tabun, irik manggagat bani poyon poyon. Jenges ni in tene tinompa ni Naibata
5.      Tao na bolag, i bidingni mangkatubuh do age suan suanan, bunga na mangerbang i pinggir ni bah. Mangkahabur do age manuk-manuk i langit, manarui parasaran bani hayu banggal. Bunga na mangerbang, marmasam-masam warnani. Habang do ampul-ampul bani bunga na jenges. Marlintuni do dakdanak bani biding ni bah na manjalir. Marsisiseain do irik tartawai, bani alaman bolag. Jengesni in tene parhasomanonni jolma pakon haganup na tinompaNi
6.      Laut na bolag, marribu-ribu masam ni dengke manggargari. Buei tumang do hagoluhan. Martuturian do age laut in pasal hasangapon ni Naibata, na manompa laut na sonin bolag ni. Laut mampardiatei aha na gabe sipanganon ni jolma, hitei ni pasu pasu bani pargoluhan bani jolma.

Liturgi II: Refleksi Pasal Hadosaon ni Jolma
P : Damei janah sonang do jolma in itompa Naibata, ibaen do sidea bani ianan na sonang goranni aima Pohon Eden. In ma simbol pargoluhan na gok ibagas hadameion. Tapi maningun do totap tangi sidea bani padan na binerehon ni Naibata bani jolma in. Adong do tong aturan bani goluh on na maningun itangihon hita humbani Sitompa hita, Sitompa langit pakon tanoh on ampa haganup pangisini.
1.            Domma buei maseda na tinompa ni Naibata. Harangan na hinan buei tumang hayu banggal, domma buei na irobohi. Jolma na lang mamingkirhon hinaporlu ni parsaoran na jenges pakon harangan. Bah banggal domma gabe habaoran ni tompoh-tompoh, habaoran ni limbah-limbah hun perusahaan, mambaen dengke pe mangkamateian. In ma halani hasurakahanni jolma, jolma na dob lupa bani ondos ondos na binere ni Tuhan Naibata.
2.            Buah-buah ni hayu na i harangan pe lang dong be. Ianan pargagantungan ni hereh pe domma moru. Dob ni harangan na gok damei hinan bani pinahan pakon binatang ampa manuk-manuk pe moru ma. Moru ma hadameion bani sidea, gabe adong ma use parmunsuhan ni jolma in pakon binatang na i harangan. Targanggu ma suan-suanan ni jolma parjuma, halani harangan ianan ni binatang-binatang domma gabe juma. Roh ma sidea use hu juma ni jolma in. Ijin ma hinan dameini hape nuan domma maseda
3.            Tartangis do dunia on, janah lang boi be niagat pasal panorang udan atap pe milas ni ari. Ianan na borgoh hinan, domma gabe milas. Ianan na milas hinan domma roh milasni. On ma na isobut pemanasan global. Niagathon do parudan, hape logouni ari do. Niagathon do logou ni ari hape parudan do. Banjir, longsor, pakon bencana na legan pataridahkon sada singat-singat, protes hubani parlahou ni jolma, dobni magou ma age hadameion ni na tinompa in pakon jolma na mangiani tanoh on. Hagobiran do na roh marhiteihon ni in, in ma halani dousa ni jolma
4.            Damei do iberehon hubanta, hape parmunsuhan do na ihoui jolma. Teror, bom, ianan na sonang gabe terancam. Ajaran na mangajarhon parmunsuhan, domma ilapit marhitei horja-horja hapansingon, hape marisi parbolah-bolahan, ampa parmunsuhan do. Aih tene…..
Uhur itompa Naibata laho mangkaholongi, tapi ibahen jolma in do uhurni gabe parasaran ni na so margagan
5.            Sipata marangkup hata ni Naibata, jenges janah hohom idahon, hape isini domma lepak. Ujung ni gabe parmunsuhan do hubani hasoman jolma. Ibagas bulus ni uhur niagathon do tongon hasoman, tapi marhitei na ipajobu-jobu tubuh ma hagigi. Bingkas ma parmunsuhan, tolkas ma bong-bongan ni parsalisihan tolkas ma porang. Adong ma na monang, adong ma na talu, adong ma na matei, adong na maluah humbani porang. Sonai ma domma ibondut hagolapan damei in
6.            Lang adong habasaron ni lingkungan hidup be. Sip janah tartangis ma age harangan. Jenges idahon hun na daoh, tapi anggo idohori pusokan uhur do age na tinompa na legan in. Tangis do sidea, hajengeson on pitah bani nipi naman
7.             Hadameion ibondut hagolapan. Ianan na sonang domma gabe ianan parsangsian. Tangan na tinompa ni Naibata, na laho padearhon domma gabe manrampas ampa mambangkuhon. Domma mamboishon, mambahen maseda na tinompa ni Tuhan in. Marporang ma na tinompa in pakon jolma. Harangan pakon dolog, ronsi pinahan domma protes hubani parlahou ni jolma. Mulai tubuh ma parmunsuhan, in ma halani hurang ni panrajaion diri na lang sirsir mambalosi hata ni Tuhan in.
LITURGI III : Bagah-bagah ParrohNi Sipaluah
P :  Seng ipaturut Naibata hape jolma in lalab ibagas na golap. Tangkas torang do ibotoh hita sonaha pangkorhon ni dousa in, mambahen madabuh jolma hu bani bagei-bagei ni sitaronon. Dousa do manirang jolma humbani Tuhan Naibata. Dousa in do homa mambahen jolma hotop mandolei. Dousa mambahen jolma marhoih-hoih  laho mansarihon goluh ni. Dousa mambahen jolma in daoh humbani ianan na sonang. Na majangin tumang do hape pangkorhon ni dousa  na marujung hu hamateaian.
1.      Ai sonon do holong ni uhur Naibata bani dunia on, pala do Anak ni na sasada in iberehon, ase ulang magou ganup na porsaya Bani, tapi ase hagoluhan sadokah ni dokah ni bani.

2.      Nini Tuhan Jahowa: Songon sintongni manggoluh Ahu, nini Tuhan Jahowa, sabonar seng marosuh uhurhu mangidah hamateian ni parjahat, tapi ase mulak do parjahat ai manadingkon dalanni, ase manggoluh ia.

3.      Hamateian do rupeini jolma na ibagas dousa. Tapi lang marosuh Naibata anggo magou jolma in halani ai Naibata sandiri roh hutongah-tongah ni jolma  marhitei Jesus Kristus na paluahkon jolma humbani uhuman ni Tuhan Naibata. Ipasirsir Naibata do haluahon bani jolma marhitei idop ni uhurni na manongtong in.

4.      Malekat Gabriel do isuruh Naibata marayak sada anak boru na margoran si Maria, tunangan ni sada dalahi na margoran si Josep. Tarsonggot do si Maria bani tugah-tugah ni malekat hubani, namangkatahon: “ Ulang ma mabiar ham Maria, ai dapotan idopni uhur do ham humbani Naibata, boratan rumah ma ham anjaha tubuhan Anak, bahen ma goranni Jesus”.

5.      Ipasirsirsi si Maria do dirini, laho pasaudkon sura-sura ni Naibata. Marmalas ni uhur do ia janah mangaku : “Jabolonni Tuhan in do ahu, sai na saud ma hubangku songon na nihatahonMu ai’. Ipasirsir si Josep do homa uhurni laho mangalop si Maria gabe parinagonni. Idalankon do songon na hinatahon ni malekat ai bani.
6.      Gok puji-pujian do si Josep ampa si Maria manlangkahkon langkah ni sidea. Age pe maningon daoh sidalanan ni, payah anjaha susah laho mangindahi parbornginan, lang adong rumah na ungkab manjalo parroh ni sidea, tapi bani panorang na dear honsi, ipersiapkon Naibata do ianan bani sidea, ianan hatubuhan ni Sipaluah in i harang ni pinahan i Betlehem.

7.      Banggal ni in tene idopni uhur ni Naibata. Anggo iondoskon Tuhan tanggung jawab hubani jolma in, irik do homa Ia pasirsirhon aha na porlu, pandei do Tuhan mangatur haporluan ni jabolon-Ni.

8.      Ase, dob ipintori hita halani haporsayaon, mardamei ma hita pakon Naibata, marhitei Tuhanta Jesus Kristus. Marhiteihonsi do boi masuk hita hubani idop ni uhur haporsayaon, ai ma hajongjanganta nuan, anjaha megah do hita halani pangarapan bani hasangapon ni Naibata

9.      Ase lambin maluah ma hita nuan humbani ringis in marhiteihonSi, dob ipintori hita ibagas darohni ai.Tapi seng pitah ai, megah do homa hita ibagas Naibata, marhitei Tuhanta Jesus kristus, ai marhiteihonSi do ijalo hita nuan pardameian in.

10.   Ham Tuhan, hatengerhon do ganup bagah-bagah-Mu. Urupi Ham ma ahu ase totap mardalan bani dalan-Mu. Ham Tuhan, sai manumpak ma Ham. Ham Tuhan, pasu-pasu Ham ma hanami. Amen

Liturgi IV: Partubuh ni Sipaluah
P     :      Natal aima peristiwa partubuh ni Sipaluah marhitei Anak ni Naibata na gabe jolma tubuh hu dunia on. Perayaan Natal aima ungkapan malas ni uhur ni jolma na mangahapkon domma ipaluah humbani hamateian na manongtong ai. Halani ai Peristiwa Natal sasintongni ai ma sada peristiwa na luar biasa bani dunia on.

1.      Tuhan Jesus patalarhon diriNi selaku parholong pakon panguhum na pintor. Sirsir do Ia manadingkon hasangaponNi gabe marrupa jolma laho manobus hita. Sirsir do Ia manjalo uhuman bani hayu parsilang mamorsan dousanta. Ase marhitei Tuhan Jesus domma ungkab haluahonta.
2.      Ia si Maria, anak boru paruhur na borsih do. Ipilih Naibata do ia gabe inang na manubuhkon Sipaluah in. Domma boratan  rumah marhitei Tonduy Napansing.
3.      Sonaha do boratan rumah humbani Tonduy Napansing ? sebagai jolma lang tarpikkiri au hal na sonin. Songon sada turi-turian dassa in bangku. Tapi tene anggo huhatahon turi-turian… holi haporsayaonku pe gabe turi-turian tumang ma use. Jadi halani ai huputuskon ma lang pala hupikkir-pikiri be ai tapi hujalo ma ibagas haporsayaonku. Sai iurupi Naibata ma au mangamenkon ai.
4.      Ia si Josep paruhur na pintor do ia, tunangan ni si Maria. Ipakei Naibata do ia manghasomani si Maria, paimahon partubuh ni Jesus pakon pagodangkonSi.
5.      Lang adong piga jolma na ra songon si Josep ai. Manghaporsayai na ipakei Tuhan do ia laho pasaudkon haluahon bani jolma in. Lang manjua, apalagi manlawan, pitah porsaya janah marondos laho mambere dirini ipakei Tuhan in,  gabe saud ma harosuh ni Naibata marhiteihonsi. Ahh.. sai ipakei Tuhan in ma namin hita on gabe dalahi songon si Josep ai.
6.      Jadi roh ma ijia parentah humbani kesar Augustus, ase isurathon sagala jolma na ibagas gomgoman ni. Panuratan na parlobei ma ai, sanggah si Kerenius manggomgomi tanoh Siria. Jadi misir ma haganup, ase isuratkon, ganup hu huta hasusuranni bei. Misir ma homa si Josep hun Galilea, hun huta Nasaret, laho hu Judea, hu huta ni si Daud, na margoran Betlehem, halani hun marga ampa humbani ginompar ni raja Daud ia. laho ma pasuratkon dirini rap pakon si Maria, tunanganni ai, na dob boratan rumah ai.
7.      Anjaha sanggah na ijai sidea, jumpah ma panorangni tubuhan tuah ia. Jadi itubuhkon ma anak bunga tubuh ni, ibaluti ma bani ampan, anjaha ipatibal bani panggagatan, halani seng dong ianan bani sidea i rumah parbornginan.

8.      Lang adong parbornginan ?  Manubuhkon sada anak i harang ni pinahan ? Ambit au ma simada parbornginan na ijia, au pe ra do manulak si Maria pakon si Josep. Ai bau ma sidea. Tolu ari ipardalanan lang adong ongga margantih pakean. Penampilan ni pe lang mungkin mambere keuntungan. Wajar ma tongon itulak  sidea. Halani sonai ma sifat ni jolma tene. Melihat penampilan luar tumang. sugari au ijai panorang ai , mungkin au pe hu tulak do sidea i rumahku. Hape na hutulak ai do Sipaluah in. Na hutulak ai do Sipanasap dousa in. Ia do Tuhan na hupindahi in. Tuhan domma mardousa au.  Sonari domma husadari anjaha hu solsoli diringku. Eta Ham ma Tuhan hu rumahku ma Ham, ibagas uhurhu ma Ham tubuh.
9.      Jadi roh ma Malekat marayak sidea, anjaha marsinalsal ma sangap ni Tuhan inggot bani sidea, gabe mabiar tumang ma sidea. Tapi nini Malekat ai ma hubani sidea: Ulang mabiar hanima! Tonggor ma, ambilan malas ni uhur banggal do huboan bannima, parulihan ni ganup bangsa. Ai domma tubuh bannima saborngin on, i huta ni si Daud, Sipaluah in, in ma Kristus Tuhan in! On ma partinandaan bannima: Jumpahonnima do sada na etek-etek, ibaluti bani ampan, tibal bani panggagatan. Jadi sompong adong ma hasoman ni Malekat ai, buei bala parnagori atas, ipuji sidea ma Naibata, nini ma :
(Haganup parliturgi manghatahon ) 
Hasangapon ma bani Naibata na i babou, damei ma i tanoh on bani jolma hinarosuhkonNi in.
10.   Dihut do parsurga mamestahon partubuh ni Sipaluah in. Ai domma roh zaman baru, zaman na gok damei pakon malas ni uhur. Partubuh ni Jesus Sipaluah in mamboan pardamean bani jolma. Gabe mardamei ma jolma dompak Tuhan Naibata, mardamei dompak hasoman jolma, mardamei dompak tinompa na legan, ronsi age mardamei dompak diri sandiri.


11.  Mardamei ma hita tongon! bapa pakon inang, niombah dompak namatoras, parumaen pakon simatua, na markeluarga, na marhasoman ronsi na martetangga. Paringoran pakon partinggilon na sain dokah i tongah-tongah ta salpuhon hita ma. Subil, late, toal sonai domdom, haganupan ai padaoh hita ma. Mardamei ma hita ! Ai domma iondoskon Tuhan Naibata anak Ni gabe jolma ibagas Jesus Kristus hubanta ase gok ibagas damei pakon pasu-pasuNi pargoluhanta. Amen.
       ( Haganup parliturgi riap mandodingkon Hal. No. 41:3) 
       Sombah nami hu Bamu na dob roh in.
       Ham Siboan damei hu dunia on.
       Sai pasorap Ham bai uhurnami on, dameiMu , o Jesus.
       Hasangapon bai Naibata, damei-damei bani jolma.
       Megah uhur ni Naibata hajolmaon use.

Liturgi V: Makna Natal
P    : Hita haganupan, Tuhan Jesus domma roh hu tongah-tongahta. Ia roh   mamboan damei pakon malas ni uhur. Kehadiran ni Tuhan Jesus aima laho mamboan haluahon banta. Dingat hita ma paruhur na hun Hapoltakan ai, aima jolma na pentar janah bayak homa. Roh janah porsaya do sidea bani Jesus, bahasa Jesus na dob tubuh ai, ai ma Sipaluah, parpintor anjaha Raja Damei. Manrogop do sidea marsombah hu Bani, anjaha igalangkon sidea do, arta na maharga bani Jesus. Sonari aha ma na talup bahenonta?
1.      Patut do malas uhurhu manjalo partubuh ni Jesus. Halani ai lang be manggoluh ahu marhitei pingkiranku atap rosuh-rosuhku, tapi marhitei Jesus ma ahu manggoluh. Aha pe dong bangku pakeionku ma in bani rosuh ni Jesus.
2.      Jengesni in tongon haluahon na binoban ni Jesus banta. Ipaluah do tonduyta ipaluah homa pardagingonta. Anggo sonai patut ma tongon marhinsah ni uhur ahu laho mangkorjahon hataNi marhitei na mangkorjahon sagala horja na madear

3.      Diateitupa ma husombahkon Bamu, Jesus Sipaluah. Halani Ham do na gabe dalan, hasintongan pakon  hagoluhan. Ajari ham ma tongtong hanami ase selaku inang boi tongon-tongon hanami mambohali diri ibagas hajengeson pardagingon sonai tarlobih partonduyon.

4.      Gabe ianan na sonang do pargoluhon ni sada inang, in do prinsipku sonari on. Anggo tubuh parsalisihan bani keluarganami, hinorhon ni parlahou age ekonomi na hurang, lang anjai maseda keharmonisan ni keluarganami. Marhitei Natal on, lambin tambah do gogoh anggo totap mangajamkon ampa marpangusandean bani Jesus Sipaluah in.

5.      Memang  gati do lansei ahu mandalankon harosuh ni Tuhan Jesus. Gati do ahu taruyun bani dalan na so hinarosuhkon Tuhan in. Tapi marhitei Natal panorang on, sihol do ahu mandalani goluh pakon horjangku totap marguru bani podah ampa ajaran ni Kristus Jesus, ase jonam, toguh marurat, marbuah ibagas pangarusion ampa habotohon pasal Kristus Sipaluah in.

6.      Tongon bani goluh on sai adong do tong sipingkirhonon. Tapi porsaya do ahu asal marhasoman Jesus, pasti do boi hubolus in ganupan anjaha dapotan hamonangan ahu, halani ai ningku ma ‘ Ningon Jesus hasomanku pitah au kahou do, rapkon Jesus boi au monang, talu munsuhkin ganup. Seng mabiar au ijin Jesus do hasomankin sai irikkononku Jesus balosan ku mando in”

7.      Sanggah loja au bani horja, sai marhoih janah tariluh. Pitah sada do huparsinta, O Tuhan pargogohi Ham au. Age pe loja ahu marhorja, tong do au marpangarapan. Ai sirisir do Tuhanta mardimata, marhiteihon TonduyNi.




8.      Dihut do ahu itotapkon Tuhan  gabe juak-juak-Ni songon si Maria, gabe inang i rumah tangga, i kuria pakon i tongah-tongah ni masyarakat. Hansi pe pargoluhanku gati lang marparlahou songon juak-juak, na rahanan iidangi daripada mangidangi, na rahanan ihaholongi daripada mangkaholongi, janah gati tumang pagijangkon diri, tapi marhitei Natal  on iajari do ahu ase gabe inang na ra martoruh ni uhur songon Jesus na ra tubuh i harang ni  pinahan in.

9.      Dob hu pingkir-pingkiri pasal pandiloon ni Naibata bani si Maria laho manubuhkon Sipaluah in, porlu tumang do hape haluahon in. Halani ai sirsir ma ahu gabe saksi-Ni marhitei na paratahkon hataNi anjaha pabayuhon pangakuanku

( Mandodingkon  Haleluya No: 381:1)
10.  Hita haganupan, patalar hita ma tanda ni na dob manjalo Sipaluah in   hita marhitei Natal panorang on. In ma gabe bohal banta laho mangkorjahon sagala horja na madear, ase goluhta sonai kurianta lambin atur, banjei janah marbanggal ibagas pangarapan pakon holong na humbani Jesus na dob tubuh na gabe Raja ni Gareja in.
Liturgi VI: Refleksi Natal
P.      Ragam ni malas ni uhur taridah do bani ari Natal. Doding-doding Natal tarbogei i gareja-gareja. Hiasan, dekorasi Natal i toko-toko, mambahen lambin semarak tongon ari Natal. Hansi pe sonai adong do homa bani ari Natal hurang malas ni uhur ni piga-piga hasoman marhiteihon sitarononni.
1.      Sonin ma dameini pangahap bani panorang Natal sonon. Doding-doding malas ni uhur sai tarbogei do bani panorang Natal. Ija pe na idah do buei lampu-lampu Natal, tanda ni malas ni uhur. Na tang siporlunan tene sai totap ma Jesus tubuh ibagas paruhuranta, ai in do malas ni uhur na tarlobih in.
2.      Naibata do na manranggi panorang, ari, bulan sonai homa age tahun. Partubuh ni Jesus hu dunia on mambaen sada perubahan panorang bani sejarah. Janah isobut do bani sejarah Tahun sesudah Masehi aima tahun dob honsi tubuh Tuhanta Jesus. Marlaku do i sab dunia kalender in janah tahun 2019 ma sonari, dob honsi tubuh Tuhan Jesus. In ma pengaruh ni partubuh ni Jesus na tubuh hu dunia on. Halani ai sada sibanggahonon do on selaku halak Karisten hita. Pos ma uhurta sai hasomananNi do hita, janah hasomanta do homa Naibata “Immanuel”. Jesus na dob tubuh in do mangkasomani hita. Damei ma banta haganupan.
3.      Nasiam hasoman, bani panorang- panorang Natal buei do homa hasomanta na lang boi mangahapkon sonaha do damei, ronsi hinamantin ni Natal in. Halani bagei-bagei ni sitaronon na idompakon sidea. Aima halani naborit, tibal i rumah sakit. Boi do homa halani keluarga na marujung goluh, musibah bencana alam, pakon na legan. Andohar bani panorang Natal on boi sidea marmalas ni uhur ibagas hadameion. Tuhan Jesus na dob tubuh in ma na gabe pangarapan na manggoluh banta haganupan sonai age ronsi hasoman na ibagas sitaronon pe.
4.      Tuhanta Jesus Kristus tubuh i harang ni pinahan, i huta na etek-etek aima Betlehem. Simbol kesederhanaan do in, bahasa Kristus Sipaluah in roh hu dunia on ibagas toruh ni uhur janah na gabe sitiruon banta. Manggoluh ibagas na toruh maruhur ampa sederhana. Ibagas bulus ni uhur janah pansing, na gabe identitasta. Gabe kuria na toruh maruhur janah pansing. Tuhan na dob tubuh in ma marianan bani paruhuranta na manrajai uhur age pingkiranta. Gabe bayak ma hita marhiteihon na barani hita manggoluh ibagas kesederhanaan pakon toruh ni uhur.

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

Tafsiran 1 Samuel 25:14-19

  1 Samuel 25:14-19 Menjadi Perempuan Bijak 25:14 Tetapi kepada Abigail, isteri Nabal, telah diberitahukan oleh salah seorang bujangny...