Liturgi I:
Panompaon
P. Domma iranggi Naibata dunia on, pakon
haganup isini, sonai homa age pasal panompaon ni jolma pe, na sihol manrajai
haganup na tinompa ni Naibata domma iranggi Naibata haganup domu hubani
ranggian na tang sijengesan. Tonggor hita ma jorei do ganup ibahen Naibata
1.
Totap do poltak mataniari, langit pe
jenges. Manuk-manuk na manggargar, pagantih soluk mamontas i langit. Manakkol
bani ranting ni hayu, ari margantih ari, sonai age bulan ampa tahun-tahun pe.
Panorang torus do mardalan, Naibata do mambahen hajengeson i dunia on
2.
Bulan pajengeshon borngin,
bintang-bintang marturiturian i langit. Hudidah ma jenges ni parsahap ni bulan,
age bintang patorangkon pasal hinabanggal ni Naibata, mambaen malas ni uhur
bani jolma in. Jenges tumang turi-turian ni bulan in tene, na totap pajengeshon
langit bani borngin ni ari.
3.
Omei na gorsing, bah na mangarbahi sabah,
uhur na damei mangidah pasu-pasu. Pasu-pasu do tongon ganup tinompa ni Tuhan
in, luhutan ni omei na buei, hobon na marisi omei gabe ris mangan ganup na
tinompaNi. Marurup do mangan bani talam na bolag. Hatarimakasihkonon ni na
mangan do bani tonggoni “diateitupa ma bai Naibata na mambere sipanganon”
4.
Hayu riris marbaris-baris na totap
mangondoshon dirini hubani na markuasa. Bulung na ramos, uratni manahan tanoh
panimpananni bah i harangan. Dirgak janah manortortori bani parombus ni logou.
Poyon poyon, suan-suanan na marbatu marmasam-masam. Manangkol do manuk-manuk,
marsigantung do age binatang-binatang. Manjulur do homa pinahan na legan i
toruh ni hayu na tabun, irik manggagat bani poyon poyon. Jenges ni in tene
tinompa ni Naibata
5.
Tao na bolag, i bidingni mangkatubuh do
age suan suanan, bunga na mangerbang i pinggir ni bah. Mangkahabur do age
manuk-manuk i langit, manarui parasaran bani hayu banggal. Bunga na mangerbang,
marmasam-masam warnani. Habang do ampul-ampul bani bunga na jenges. Marlintuni
do dakdanak bani biding ni bah na manjalir. Marsisiseain do irik tartawai, bani
alaman bolag. Jengesni in tene parhasomanonni jolma pakon haganup na tinompaNi
6.
Laut na bolag, marribu-ribu masam ni
dengke manggargari. Buei tumang do hagoluhan. Martuturian do age laut in pasal
hasangapon ni Naibata, na manompa laut na sonin bolag ni. Laut mampardiatei aha
na gabe sipanganon ni jolma, hitei ni pasu pasu bani pargoluhan bani jolma.
Liturgi II: Refleksi Pasal Hadosaon ni
Jolma
P
: Damei janah sonang do jolma in itompa Naibata, ibaen do sidea bani ianan na
sonang goranni aima Pohon Eden. In ma simbol pargoluhan na gok ibagas
hadameion. Tapi maningun do totap tangi sidea bani padan na binerehon ni
Naibata bani jolma in. Adong do tong aturan bani goluh on na maningun itangihon
hita humbani Sitompa hita, Sitompa langit pakon tanoh on ampa haganup
pangisini.
1.
Domma buei maseda na tinompa ni Naibata.
Harangan na hinan buei tumang hayu banggal, domma buei na irobohi. Jolma na
lang mamingkirhon hinaporlu ni parsaoran na jenges pakon harangan. Bah banggal
domma gabe habaoran ni tompoh-tompoh, habaoran ni limbah-limbah hun perusahaan,
mambaen dengke pe mangkamateian. In ma halani hasurakahanni jolma, jolma na dob
lupa bani ondos ondos na binere ni Tuhan Naibata.
2.
Buah-buah ni hayu na i harangan pe lang
dong be. Ianan pargagantungan ni hereh pe domma moru. Dob ni harangan na gok
damei hinan bani pinahan pakon binatang ampa manuk-manuk pe moru ma. Moru ma
hadameion bani sidea, gabe adong ma use parmunsuhan ni jolma in pakon binatang
na i harangan. Targanggu ma suan-suanan ni jolma parjuma, halani harangan ianan
ni binatang-binatang domma gabe juma. Roh ma sidea use hu juma ni jolma in.
Ijin ma hinan dameini hape nuan domma maseda
3.
Tartangis do dunia on, janah lang boi be
niagat pasal panorang udan atap pe milas ni ari. Ianan na borgoh hinan, domma
gabe milas. Ianan na milas hinan domma roh milasni. On ma na isobut pemanasan
global. Niagathon do parudan, hape logouni ari do. Niagathon do logou ni ari
hape parudan do. Banjir, longsor, pakon bencana na legan pataridahkon sada
singat-singat, protes hubani parlahou ni jolma, dobni magou ma age hadameion ni
na tinompa in pakon jolma na mangiani tanoh on. Hagobiran do na roh marhiteihon
ni in, in ma halani dousa ni jolma
4.
Damei do iberehon hubanta, hape
parmunsuhan do na ihoui jolma. Teror, bom, ianan na sonang gabe terancam.
Ajaran na mangajarhon parmunsuhan, domma ilapit marhitei horja-horja
hapansingon, hape marisi parbolah-bolahan, ampa parmunsuhan do. Aih tene…..
Uhur
itompa Naibata laho mangkaholongi, tapi ibahen jolma in do uhurni gabe
parasaran ni na so margagan
5.
Sipata marangkup hata ni Naibata, jenges
janah hohom idahon, hape isini domma lepak. Ujung ni gabe parmunsuhan do hubani
hasoman jolma. Ibagas bulus ni uhur niagathon do tongon hasoman, tapi marhitei
na ipajobu-jobu tubuh ma hagigi. Bingkas ma parmunsuhan, tolkas ma bong-bongan
ni parsalisihan tolkas ma porang. Adong ma na monang, adong ma na talu, adong
ma na matei, adong na maluah humbani porang. Sonai ma domma ibondut hagolapan
damei in
6.
Lang adong habasaron ni lingkungan hidup
be. Sip janah tartangis ma age harangan. Jenges idahon hun na daoh, tapi anggo
idohori pusokan uhur do age na tinompa na legan in. Tangis do sidea, hajengeson
on pitah bani nipi naman
7.
Hadameion ibondut hagolapan. Ianan na sonang domma
gabe ianan parsangsian. Tangan na tinompa ni Naibata, na laho padearhon domma
gabe manrampas ampa mambangkuhon. Domma mamboishon, mambahen maseda na tinompa
ni Tuhan in. Marporang ma na tinompa in pakon jolma. Harangan pakon dolog,
ronsi pinahan domma protes hubani parlahou ni jolma. Mulai tubuh ma
parmunsuhan, in ma halani hurang ni panrajaion diri na lang sirsir mambalosi
hata ni Tuhan in.
LITURGI III :
Bagah-bagah ParrohNi Sipaluah
P : Seng ipaturut
Naibata hape jolma in lalab ibagas na golap. Tangkas torang do ibotoh hita sonaha pangkorhon ni
dousa in, mambahen madabuh jolma hu bani bagei-bagei ni sitaronon. Dousa do manirang jolma humbani Tuhan
Naibata. Dousa in do homa mambahen jolma hotop mandolei. Dousa mambahen jolma marhoih-hoih laho mansarihon goluh ni. Dousa mambahen jolma in daoh humbani ianan na
sonang. Na majangin tumang do hape
pangkorhon ni dousa na marujung hu
hamateaian.
1.
Ai sonon do holong ni uhur Naibata bani dunia
on, pala do Anak ni na sasada in iberehon, ase ulang magou ganup na porsaya
Bani, tapi ase hagoluhan sadokah ni dokah ni bani.
2.
Nini
Tuhan Jahowa: Songon sintongni manggoluh Ahu, nini Tuhan Jahowa, sabonar seng
marosuh uhurhu mangidah hamateian ni parjahat, tapi ase mulak do parjahat ai
manadingkon dalanni, ase manggoluh ia.
3.
Hamateian do rupeini jolma na ibagas
dousa. Tapi lang marosuh Naibata anggo magou jolma in halani ai Naibata sandiri
roh hutongah-tongah ni jolma marhitei
Jesus Kristus na paluahkon jolma humbani uhuman ni Tuhan Naibata. Ipasirsir
Naibata do haluahon bani jolma marhitei idop ni uhurni na manongtong in.
4.
Malekat Gabriel do isuruh Naibata marayak sada anak boru
na margoran si Maria, tunangan ni sada dalahi na margoran si Josep. Tarsonggot
do si Maria bani tugah-tugah ni malekat hubani, namangkatahon: “ Ulang ma
mabiar ham Maria, ai dapotan idopni uhur do ham humbani Naibata, boratan rumah
ma ham anjaha tubuhan Anak, bahen ma
goranni Jesus”.
5.
Ipasirsirsi si Maria do dirini, laho pasaudkon sura-sura ni Naibata. Marmalas ni uhur do ia janah mangaku :
“Jabolonni Tuhan in do ahu, sai na saud ma hubangku songon na nihatahonMu ai’. Ipasirsir si Josep do homa uhurni laho mangalop si Maria gabe parinagonni.
Idalankon do songon na hinatahon ni malekat ai bani.
6.
Gok puji-pujian do si Josep ampa si Maria manlangkahkon langkah ni sidea. Age pe maningon daoh sidalanan ni, payah anjaha susah laho mangindahi parbornginan, lang adong rumah na
ungkab manjalo parroh ni sidea, tapi bani panorang
na dear honsi, ipersiapkon Naibata do ianan bani sidea, ianan hatubuhan ni
Sipaluah in
i harang ni pinahan i Betlehem.
7.
Banggal ni in tene idopni uhur ni Naibata. Anggo iondoskon Tuhan tanggung jawab hubani jolma in, irik do homa Ia pasirsirhon aha na
porlu, pandei do Tuhan mangatur haporluan ni jabolon-Ni.
8.
Ase, dob ipintori
hita halani haporsayaon, mardamei ma hita pakon Naibata, marhitei Tuhanta Jesus
Kristus. Marhiteihonsi do boi masuk hita hubani idop ni uhur haporsayaon, ai ma
hajongjanganta nuan, anjaha megah do hita halani pangarapan bani hasangapon ni
Naibata
9.
Ase lambin maluah
ma hita nuan humbani ringis in marhiteihonSi, dob ipintori hita ibagas darohni
ai.Tapi seng pitah ai, megah do homa hita ibagas Naibata, marhitei Tuhanta
Jesus kristus, ai marhiteihonSi do ijalo hita nuan pardameian in.
10.
Ham Tuhan, hatengerhon do ganup
bagah-bagah-Mu. Urupi Ham ma ahu ase totap mardalan bani dalan-Mu. Ham Tuhan,
sai manumpak ma Ham. Ham Tuhan, pasu-pasu Ham ma hanami. Amen
Liturgi IV:
Partubuh ni Sipaluah
P : Natal aima peristiwa partubuh ni Sipaluah
marhitei Anak ni Naibata na gabe jolma tubuh hu dunia on. Perayaan Natal aima
ungkapan malas ni uhur ni jolma na mangahapkon domma ipaluah humbani hamateian
na manongtong ai. Halani ai Peristiwa Natal sasintongni ai ma sada peristiwa na
luar biasa bani dunia on.
1.
Tuhan Jesus patalarhon diriNi
selaku parholong pakon panguhum na pintor. Sirsir do Ia manadingkon
hasangaponNi gabe marrupa jolma laho manobus hita. Sirsir do Ia manjalo uhuman
bani hayu parsilang mamorsan dousanta. Ase marhitei Tuhan Jesus domma ungkab haluahonta.
2.
Ia
si Maria, anak boru paruhur na borsih do. Ipilih Naibata do ia gabe inang na
manubuhkon Sipaluah in. Domma boratan
rumah marhitei Tonduy Napansing.
3.
Sonaha
do boratan rumah humbani Tonduy Napansing ? sebagai jolma lang tarpikkiri au
hal na sonin. Songon sada turi-turian dassa in bangku. Tapi tene anggo
huhatahon turi-turian… holi haporsayaonku pe gabe turi-turian tumang ma use.
Jadi halani ai huputuskon ma lang pala hupikkir-pikiri be ai tapi hujalo ma
ibagas haporsayaonku. Sai iurupi Naibata ma au mangamenkon ai.
4.
Ia
si Josep paruhur na pintor do ia, tunangan ni si Maria. Ipakei Naibata do ia
manghasomani si Maria, paimahon partubuh ni Jesus pakon pagodangkonSi.
5.
Lang
adong piga jolma na ra songon si Josep ai. Manghaporsayai na ipakei Tuhan do ia
laho pasaudkon haluahon bani jolma in. Lang manjua, apalagi manlawan, pitah
porsaya janah marondos laho mambere dirini ipakei Tuhan in, gabe saud ma harosuh ni Naibata
marhiteihonsi. Ahh.. sai ipakei Tuhan in ma namin hita on gabe dalahi songon si
Josep ai.
6.
Jadi
roh ma ijia parentah humbani kesar Augustus, ase isurathon sagala jolma na
ibagas gomgoman ni. Panuratan na parlobei ma ai, sanggah si Kerenius
manggomgomi tanoh Siria. Jadi misir ma haganup, ase isuratkon, ganup hu huta
hasusuranni bei. Misir ma homa si Josep hun Galilea, hun huta Nasaret, laho hu
Judea, hu huta ni si Daud, na margoran Betlehem, halani hun marga ampa humbani
ginompar ni raja Daud ia. laho ma pasuratkon dirini rap pakon si Maria,
tunanganni ai, na dob boratan rumah ai.
7.
Anjaha
sanggah na ijai sidea, jumpah ma panorangni tubuhan tuah ia. Jadi itubuhkon ma
anak bunga tubuh ni, ibaluti ma bani ampan, anjaha ipatibal bani panggagatan,
halani seng dong ianan bani sidea i rumah parbornginan.
8.
Lang
adong parbornginan ? Manubuhkon sada anak
i harang ni pinahan ? Ambit au ma simada parbornginan na ijia, au pe ra do
manulak si Maria pakon si Josep. Ai bau ma sidea. Tolu ari ipardalanan lang
adong ongga margantih pakean. Penampilan ni pe lang mungkin mambere keuntungan.
Wajar ma tongon itulak sidea. Halani
sonai ma sifat ni jolma tene. Melihat penampilan luar tumang. sugari au ijai
panorang ai , mungkin au pe hu tulak do sidea i rumahku. Hape na hutulak ai do
Sipaluah in. Na hutulak ai do Sipanasap dousa in. Ia do Tuhan na hupindahi in.
Tuhan domma mardousa au. Sonari domma
husadari anjaha hu solsoli diringku. Eta Ham ma Tuhan hu rumahku ma Ham, ibagas
uhurhu ma Ham tubuh.
9.
Jadi
roh ma Malekat marayak sidea, anjaha marsinalsal ma sangap ni Tuhan inggot bani
sidea, gabe mabiar tumang ma sidea. Tapi nini Malekat ai ma hubani sidea: Ulang
mabiar hanima! Tonggor ma, ambilan malas ni uhur banggal do huboan bannima,
parulihan ni ganup bangsa. Ai domma tubuh bannima saborngin on, i huta ni si
Daud, Sipaluah in, in ma Kristus Tuhan in! On ma partinandaan bannima:
Jumpahonnima do sada na etek-etek, ibaluti bani ampan, tibal bani panggagatan.
Jadi sompong adong ma hasoman ni Malekat ai, buei bala parnagori atas, ipuji
sidea ma Naibata, nini ma :
(Haganup parliturgi manghatahon )
Hasangapon ma
bani Naibata na i babou, damei ma i tanoh on bani jolma hinarosuhkonNi in.
10.
Dihut do parsurga mamestahon partubuh ni
Sipaluah in. Ai domma roh zaman baru, zaman na gok damei pakon malas ni uhur.
Partubuh ni Jesus Sipaluah in mamboan pardamean bani jolma. Gabe mardamei ma
jolma dompak Tuhan Naibata, mardamei dompak hasoman jolma, mardamei dompak
tinompa na legan, ronsi age mardamei dompak diri sandiri.
11.
Mardamei
ma hita tongon! bapa pakon inang, niombah dompak namatoras, parumaen pakon
simatua, na markeluarga, na marhasoman ronsi na martetangga. Paringoran pakon
partinggilon na sain dokah i tongah-tongah ta salpuhon hita ma. Subil, late,
toal sonai domdom, haganupan ai padaoh hita ma. Mardamei ma hita ! Ai domma
iondoskon Tuhan Naibata anak Ni gabe jolma ibagas Jesus Kristus hubanta ase gok
ibagas damei pakon pasu-pasuNi pargoluhanta. Amen.
(
Haganup parliturgi riap mandodingkon Hal. No. 41:3)
Sombah nami hu Bamu na dob roh in.
Ham Siboan damei hu dunia on.
Sai pasorap Ham bai uhurnami on, dameiMu
, o Jesus.
Hasangapon bai Naibata, damei-damei bani
jolma.
Megah uhur ni Naibata hajolmaon use.
Liturgi V: Makna
Natal
P :
Hita haganupan, Tuhan Jesus domma roh hu tongah-tongahta. Ia roh mamboan damei pakon malas ni uhur. Kehadiran
ni Tuhan Jesus aima laho mamboan haluahon banta. Dingat hita ma paruhur na hun
Hapoltakan ai, aima jolma na pentar janah bayak homa. Roh janah porsaya do
sidea bani Jesus, bahasa Jesus na dob tubuh ai, ai ma Sipaluah, parpintor
anjaha Raja Damei. Manrogop do sidea marsombah hu Bani, anjaha igalangkon sidea
do, arta na maharga bani Jesus. Sonari aha ma na talup bahenonta?
1.
Patut
do malas uhurhu manjalo partubuh ni Jesus. Halani ai lang be manggoluh ahu
marhitei pingkiranku atap rosuh-rosuhku, tapi marhitei Jesus ma ahu manggoluh.
Aha pe dong bangku pakeionku ma in bani rosuh ni Jesus.
2.
Jengesni
in tongon haluahon na binoban ni Jesus banta. Ipaluah do tonduyta ipaluah homa
pardagingonta. Anggo sonai patut ma tongon marhinsah ni uhur ahu laho
mangkorjahon hataNi marhitei na mangkorjahon sagala horja na madear
3.
Diateitupa
ma husombahkon Bamu, Jesus Sipaluah. Halani Ham do na gabe dalan, hasintongan
pakon hagoluhan. Ajari ham ma tongtong
hanami ase selaku inang boi tongon-tongon hanami mambohali diri ibagas hajengeson
pardagingon sonai tarlobih partonduyon.
4.
Gabe
ianan na sonang do pargoluhon ni sada inang, in do prinsipku sonari on. Anggo
tubuh parsalisihan bani keluarganami, hinorhon ni parlahou age ekonomi na
hurang, lang anjai maseda keharmonisan ni keluarganami. Marhitei Natal on,
lambin tambah do gogoh anggo totap mangajamkon ampa marpangusandean bani Jesus
Sipaluah in.
5.
Memang gati do lansei ahu mandalankon harosuh ni
Tuhan Jesus. Gati do ahu taruyun bani dalan na so hinarosuhkon Tuhan in. Tapi
marhitei Natal panorang on, sihol do ahu mandalani goluh pakon horjangku totap
marguru bani podah ampa ajaran ni Kristus Jesus, ase jonam, toguh marurat,
marbuah ibagas pangarusion ampa habotohon pasal Kristus Sipaluah in.
6.
Tongon
bani goluh on sai adong do tong sipingkirhonon. Tapi porsaya do ahu asal
marhasoman Jesus, pasti do boi hubolus in ganupan anjaha dapotan hamonangan
ahu, halani ai ningku ma ‘ Ningon Jesus hasomanku pitah au kahou do, rapkon
Jesus boi au monang, talu munsuhkin ganup. Seng mabiar au ijin Jesus do
hasomankin sai irikkononku Jesus balosan ku mando in”
7.
Sanggah
loja au bani horja, sai marhoih janah tariluh. Pitah sada do huparsinta, O
Tuhan pargogohi Ham au. Age pe loja ahu marhorja, tong do au marpangarapan. Ai
sirisir do Tuhanta mardimata, marhiteihon TonduyNi.
8.
Dihut
do ahu itotapkon Tuhan gabe juak-juak-Ni
songon si Maria, gabe inang i rumah tangga, i kuria pakon i tongah-tongah ni
masyarakat. Hansi pe pargoluhanku gati lang marparlahou songon juak-juak, na
rahanan iidangi daripada mangidangi, na rahanan ihaholongi daripada
mangkaholongi, janah gati tumang pagijangkon diri, tapi marhitei Natal on iajari do ahu ase gabe inang na ra
martoruh ni uhur songon Jesus na ra tubuh i harang ni pinahan in.
9.
Dob
hu pingkir-pingkiri pasal pandiloon ni Naibata bani si Maria laho manubuhkon
Sipaluah in, porlu tumang do hape haluahon in. Halani ai sirsir ma ahu gabe
saksi-Ni marhitei na paratahkon hataNi anjaha pabayuhon pangakuanku
( Mandodingkon
Haleluya No: 381:1)
10. Hita haganupan,
patalar hita ma tanda ni na dob manjalo Sipaluah in hita marhitei Natal panorang on. In ma gabe
bohal banta laho mangkorjahon sagala horja na madear, ase goluhta sonai
kurianta lambin atur, banjei janah marbanggal ibagas pangarapan pakon holong na
humbani Jesus na dob tubuh na gabe Raja ni Gareja in.
Liturgi
VI: Refleksi Natal
P. Ragam ni malas ni uhur taridah do bani ari
Natal. Doding-doding Natal tarbogei i gareja-gareja. Hiasan, dekorasi Natal i
toko-toko, mambahen lambin semarak tongon ari Natal. Hansi pe sonai adong do
homa bani ari Natal hurang malas ni uhur ni piga-piga hasoman marhiteihon
sitarononni.
1.
Sonin ma dameini pangahap bani panorang
Natal sonon. Doding-doding malas ni uhur sai tarbogei do bani panorang Natal.
Ija pe na idah do buei lampu-lampu Natal, tanda ni malas ni uhur. Na tang
siporlunan tene sai totap ma Jesus tubuh ibagas paruhuranta, ai in do malas ni
uhur na tarlobih in.
2.
Naibata do na manranggi panorang, ari,
bulan sonai homa age tahun. Partubuh ni Jesus hu dunia on mambaen sada
perubahan panorang bani sejarah. Janah isobut do bani sejarah Tahun sesudah
Masehi aima tahun dob honsi tubuh Tuhanta Jesus. Marlaku do i sab dunia
kalender in janah tahun 2019 ma sonari, dob honsi tubuh Tuhan Jesus. In ma
pengaruh ni partubuh ni Jesus na tubuh hu dunia on. Halani ai sada sibanggahonon
do on selaku halak Karisten hita. Pos ma uhurta sai hasomananNi do hita, janah
hasomanta do homa Naibata “Immanuel”. Jesus na dob tubuh in do mangkasomani
hita. Damei ma banta haganupan.
3.
Nasiam hasoman, bani panorang- panorang
Natal buei do homa hasomanta na lang boi mangahapkon sonaha do damei, ronsi
hinamantin ni Natal in. Halani bagei-bagei ni sitaronon na idompakon sidea.
Aima halani naborit, tibal i rumah sakit. Boi do homa halani keluarga na
marujung goluh, musibah bencana alam, pakon na legan. Andohar bani panorang
Natal on boi sidea marmalas ni uhur ibagas hadameion. Tuhan Jesus na dob tubuh
in ma na gabe pangarapan na manggoluh banta haganupan sonai age ronsi hasoman
na ibagas sitaronon pe.
4.
Tuhanta Jesus Kristus tubuh i harang ni
pinahan, i huta na etek-etek aima Betlehem. Simbol kesederhanaan do in, bahasa
Kristus Sipaluah in roh hu dunia on ibagas toruh ni uhur janah na gabe sitiruon
banta. Manggoluh ibagas na toruh maruhur ampa sederhana. Ibagas bulus ni uhur
janah pansing, na gabe identitasta. Gabe kuria na toruh maruhur janah pansing.
Tuhan na dob tubuh in ma marianan bani paruhuranta na manrajai uhur age
pingkiranta. Gabe bayak ma hita marhiteihon na barani hita manggoluh ibagas
kesederhanaan pakon toruh ni uhur.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar