Manggoluh
ibagas Sondang Hata ni Tuhan
podah 4:18-27
I.
Parlobeini
Buku
podah na isuratkon ni si Salomo aima marisi buei podah-podah pangajarion,
nasehat-nasehat praktis na boi ipakei anjaha i praktekkon bani goluh siganup
ari-ari ibagas hapentaron. Salomo sandiri aima sahalak tokoh na terkenal halani
hapentaronni. Mungkahni hapentaron na ipataridahni aima sanggah mamutushon
persoalan ni dua halak naboru pasal niombah (1 Raj. 3:16) aima mungkahni isobut
marhapentaron. Ia buei do homa mambahen buku-buku sastra hikmat, pakon
mambotoh pasal pohon-pohon pakon binatang na luar biasa (1
Raj. 4:29; Pod. 30:24-31).
Bani
teks ni Ambilanta on pe marisi pangajarion ibagas na marhapentaron, aima podah
sonai age pengajaran na mansuruh ase bani goluh ni jolma maningon adong
pertimbangan na laho memilih dalan na sihol ilahoisi, sonai homa na gabe
hawajiban-hawajiban selaku halak na domma mamilih dalan hasintongan.
II.
Hatorangan
ni Teks
Secara
garis besar bani bindu 4 on, aima marisi pangajarion sonaha halak parpintor marhapentaron ibagas
na mangarusi ampa manjaga pargoluhanni dompak halak parjahat. Padaohkon diri
humbani partumpuan ni halak parjahat, adong do untungni, aima ase ulang dihut
taruyun mangihutkan cara hidup ni sidea. Podah on idukung marhitei gambaran na
ipatorang bani ayat 18a, “dalan ni halak
parpintor songon sinalsal sogod-sogod”. Goluh ni halak na porsaya aima
goluh na ibobai Hata ni Tuhan. Hata ni Tuhan ai, gabe rigapan anjaha sondang
bani naheini sidea mambahen torang ma
homa pargoluhan ni sidea. Marsinalsal songon sinalsal sogod-sogod artini dalan
na torang ai mambahen sidea marmalas niuhur, gokan damei. Bani ayat 8b “ lambin torang marsinondang paima tongah ari” Sinalsal ai lambin dokah lambin torang,
songon mataniari na lambin gijang lambin torang artini goluh ni halak parpintor
lambin dokah lambin margogoh, marmalas ni uhur, halani haporsayaon ampa
dalanni”. Dobkonsi ipatorang dalan ni goluh parpintor, ibandingkon ma homa
sonaha do goluh na parjahat ai use, bani ayat 19, “dalan ni halak parjahat lotir do, seng ibotoh sidea ija partolsuon”.
Dalan ni halak parjahat aima lotir (terj. LAI: Kegelapan), Naimaksud ijon, aima ase ulang marsaor pakon
halak parjahat irik pakon mandalankon hajahatonni. Dalan ni halak parjahat ai,
golap do, ronsi berbahaya, gati tartolsu anjaha lang ibotoh sidea aha do na
masa bani pargoluhanni. Sidea tartolsu halani hajahaton ni sidea. Sanggah
ibagas hasunsahan, seng ra sidea menyadari bahasa Naibata domma marlawan dompak
sidea. Seng sadar be sidea bahasa na idalankon ni, ai hajahaton atap lang, na
pasti sidea pe lang mambotoh ujungni
horja hajahaton ni sidea ai (psalm. 82:5; Job 18:5-6). On ma homa dalan na
maningon ipadaoh jolma bani pargoluhanni.
Bani
ayat 20-22 aima marisi podah ase selaku
halak parpintor lambin pangkei ma mandalankon hawajiban-hawajibanni selaku
halak na porsaya, aima: 1. Marunduk ni
uhur manjalo Hata ni Naibata, halak na ibagas unduk ni uhur manangar Hata ni
Tuhan aima halak na manjalo Hata ni
Tuhan ibagas bulat ampa borsih ni uhur anjaha lang adong ibagas parsangsian
(ay.20); 2. Manramotkon hata Ni Tuhan
marhitei ipamasuk ibagas uhur (ay.21). Dobkonsi
mandalankon pahara na domma isobut ai, aha ma na gabe hauntunganni? (ay.21).
Dua pahara ai boi do homa gabe sipanganon (Hata ni Tuhan gabe makanan rohani na mambere
hagoluhan anjaha goluh haporsayaon na marbanggal/marbuah), pakon tambar (podah/hikmat ai gabe tambar na mambahen
hamalumon bani angkula, uhur pakon pingkiran ni jolma).
Bani
ayat 23, “Tang siporlunan, jaga ma uhurmu, ai hunjai do luar hagoluhan”. Uhur
aima haganupan na taridah marhitei sikap ampa parlahou, ipengaruhi suasana uhur
ai. Anggo ibagas panorang marmalas niuhur taridah do homa sikap na ramah anjaha
dear, tapi anggo panorang ibagas pusok ni uhur, sikap na ipataridah pe ra gati
sikap na lang madear janah cenderung sikap negatif. Buei do hal-hal na
mempengaruhi uhur ni jolma; Masalah, beban, paruntolon, situasi na lang enak
mambahen suasana hati lang dear, pangkorhonni ai roh ma rayoh, lang fokus,
anjaha manghorjahon horja ibagas na terpaksa halani suasana hati na lang
mendukung. Lang pitah ai, gati do homa ajaran-ajaran na lang sehat mempengaruhi
suasana uhur ai, Halani aima, porlu
tumang do manjaga uhur. Manjaga uhur ase ulang ipengaruhi pahara-pahara na lang
madear, uhur-uhur jahat, kata-kata negatif. Manjaga uhur ase totap marmalas niuhur, ibagas damei ampa
pahara-pahara na madear ibagas uhurni. Dearan do manjaga uhur daripada manjaga
hal-hal na legan halani “Hunjai do luar
hagoluhan”. Artini aima, halak na manimpan anjaha manjaga pahara-pahara na
madear ibagas uhurni pasti hataridahanni ai tubuh ma homa buah-buah ni
sikap/parlahou na madear hubani pargoluhanni ampa dompak halak na legan
tarlobih ma ai bani hamuliaon ni Naibata.
Bani
ayat 24-27, aima marisi “Pahara-pahara
na lang boi ampa na maningon idalankon halak na porsaya”. piga-piga pahara ai, aima:
1. Mangambukkon
pamangan siparladung, anjaha sahap na marputor-putor, daoh ma ai humbam (ay.
24). Porlu do homa manjaga parsahap ase ulang mambahen naborit bani halak na
legan. Hata-hata na lang suman na masambor maningon daoh do ai humbani halak
parpintor.
2. Pintor
ma panonggormu ni matamu hu lobei, anjaha dompak lobei ma pangkawahmu (ay. 25).
Mambobai panonggor hubani tujuan, sura-sura, pandiloon pakon harosuh ni Tuhan
anjaha totap setia. Si Paulus sandiri mangkatahon bani Pilippi 3:13b “hu halupahon do na ipudingku, huparayak na ilobeihu”.
Maningon iarahkon hita do panonggorta hubani sosok Sipangajari aima Naibata
ulang mangidah-idah na legan sisoya-soya.
3. Pardiateihon
ma panlangkah ni naheimu ase tarjamin ganup dalanmu (ay. 26). Panlangkah aima
tindakan na ihorjahon marhitei pertimbangan apakah domma sintong atap lang.
Janah adong pertimbangan na laho mangukur hauntungan ampa harugian ibagas na
manghorjahon ai. Tolak ukur na laho mambahen
pertimbangan ai, aima Hata-Ni Tuhan.
4. Ulang
manlembang husiamun pakon hu siambilou, pasurut ma naheimu humbani hajahaton
(ay. 27). Ihaporluhon sikap na konsisten anjaha berintegritas selaku halak na
porsaya ibagas na mempertahankon haporsayaonni sonai age sikap, pangabak, ampa
parlahou na marpadomuan hubani haporsayaon. Manghagoluhkon hata ni Tuhan ibagas
ketaatan mandalankon hasintongan, anjaha padaohkon diri humbani horja-horja
hajahaton.
III.
Panutup/Hahonaanni
Marhitei teks on boi ma itarik hita na gabe refleksi
sonai age podah hubanta ibagas na mandalani goluhta siganup ari, aima :
v Proses
ni pargoluhan ni halak na porsaya iibaratkon hape songon metamorfosis ni
kupu-kupu, humbani sada bentuk na buruk, menakutkan tapi berubah gabe sada
bentuk na indah dan enak dipandang. Songon na domma ipatorang ni si parpodah,
goluh ni halak parpintor marsinalsal songon sinalsal sogod-sogod lambin dokah
lambin torang. Sonai ma nuan pargoluhan ni halak na porsaya lambin madokah
lambin jenges idahon anjaha lambin marsinalsal.
v Sahalak
atlet boi ia sukses, monang ibagas perlombaan berarti ia maningon do manlatih dirini
ase mampu menaklukkan tantangan, ampa hambatan-hambatan na i lobeini. Dob ai ia
maningon mematuhi aturan na berlaku mandihuti nasehat-nasehat sonai age
motivasi na ijalosi bagas perlombaan ai. Sonai do homa pargoluhan ni halak na
porsaya maningon do ra mandihuti podah-podah, pengajaran-pengajaran ni Tuhan,
aturan-aturan ni Naibata ase dapotan hadearon ampa hadoharon. Bani 2 Musa 19:5,”
ai pe anggo itangihon hanima padan-Kin, gabe Ahu ma simada hanima, humbani
sagala bangsa, ai gok bangku do ganup dunia on”.
v Padaohkon
diri humbani cara hidup ni parjahat, salah sada ajaran/podah na maningon
idalankon halak na domma isondangi anjaha ibobai Hata ni Tuhan. Halani anggo
domma masuk hubagas horja hadousaon ai mambahen tarsangkut anjaha lang urah
maluah humbani kuasani ai. Halani ai maningon ra ma hita manangar podah ibagas
unduk ni uhur janah pamasuk hita ibagas uhur ase totap mardalan ibagas
hasintongan langkah ni goluhta.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar